{"id":191,"date":"2020-05-05T12:02:05","date_gmt":"2020-05-05T10:02:05","guid":{"rendered":"http:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/?p=191"},"modified":"2021-05-27T09:49:58","modified_gmt":"2021-05-27T07:49:58","slug":"jak-ksiazki-rosna-razem-z-dzieckiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/?p=191","title":{"rendered":"Jak ksi\u0105\u017cki \u201erosn\u0105\u201d razem z dzieckiem?"},"content":{"rendered":"\n<p>Cz\u0119sto widujesz na ok\u0142adkach ksi\u0105\u017cek czy w r\u00f3\u017cnego rodzaju recenzjach oznaczenia wiekowe, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 Ci szybko si\u0119 zorientowa\u0107, dla jakiego dziecka dana pozycja zosta\u0142a stworzona. To przyjazny system wskaz\u00f3wek, kt\u00f3ry jednak nie uwzgl\u0119dnia faktu, \u017ce dzieci rozwijaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnym tempie, a z samych lektur mo\u017cna wyci\u0105ga\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy w zale\u017cno\u015bci od potrzeb czytelnik\u00f3w. Dlatego nie jestem fank\u0105 kategorycznego trzymania si\u0119 oznacze\u0144; zach\u0119ca\u0142am te\u017c ju\u017c Ciebie na tym blogu do podsuwania czasem dziecku pod nos ksi\u0105\u017cek oczko bardziej skomplikowanych. Dzi\u015b proponuj\u0119 podzieli\u0107 ksi\u0105\u017cki w troszk\u0119 inny spos\u00f3b, tak troch\u0119 po darwinowsku. Je\u015bli w\u0142a\u015bnie oczekujesz pierwszego dziecka albo Tw\u00f3j maluch nie sko\u0144czy\u0142 trzech lat, poni\u017csza lista podpowie Ci, czym si\u0119 kierowa\u0107 przy wyborze ksi\u0105\u017cek dla Twojej pociechy.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 1<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"276\" height=\"300\" src=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200410_190420655_HDR-276x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-192\" srcset=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200410_190420655_HDR-276x300.jpg 276w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200410_190420655_HDR-943x1024.jpg 943w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200410_190420655_HDR-768x834.jpg 768w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200410_190420655_HDR-1414x1536.jpg 1414w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200410_190420655_HDR-1885x2048.jpg 1885w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200410_190420655_HDR-1200x1304.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 276px) 85vw, 276px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pierwsze ksi\u0105\u017cki dla niemowl\u0105t s\u0105 cz\u0119sto czarno-bia\u0142e, mocno kontrastowe, po to, by przyci\u0105gn\u0105\u0107 niezbyt dobrze sobie jeszcze radz\u0105cy wzrok dziecka. Zawieraj\u0105 jeden du\u017cy obrazek na ka\u017cdej stronie.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 2<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"273\" height=\"300\" src=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200424_160404072_HDR-273x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-193\" srcset=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200424_160404072_HDR-273x300.jpg 273w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200424_160404072_HDR-768x845.jpg 768w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/IMG_20200424_160404072_HDR.jpg 931w\" sizes=\"auto, (max-width: 273px) 85vw, 273px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wchodzi kolor, a z czasem i elementy pobudzaj\u0105ce do interakcji: wykonane z materia\u0142u ksi\u0105\u017ceczki szeleszcz\u0105 i daj\u0105 si\u0119 poci\u0105gn\u0105\u0107 za wystaj\u0105c\u0105 wst\u0105\u017ceczk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 3<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"213\" src=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/rsz_1rsz_untitled_design-300x213.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-194\" srcset=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/rsz_1rsz_untitled_design-300x213.jpg 300w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/rsz_1rsz_untitled_design.jpg 640w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 85vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pojawiaj\u0105 si\u0119 kr\u00f3tkie rymowanki, kt\u00f3rych melodii s\u0142ucha si\u0119 z przyjemno\u015bci\u0105, nawet je\u015bli nic si\u0119 z nich nie rozumie, oraz kolejne elementy do dotykania, g\u0142askania, otwierania, naciskania (\u017ceby odtworzy\u0107 d\u017awi\u0119k). Tekst zamyka si\u0119 w jednym zdaniu na stron\u0119. Ilustracje si\u0119 powoli rozbudowuj\u0105 do kilku element\u00f3w na kartk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 4<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"213\" src=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Untitled-design-300x213.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-196\" srcset=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Untitled-design-300x213.jpg 300w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Untitled-design-1024x727.jpg 1024w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Untitled-design-768x545.jpg 768w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Untitled-design-1536x1090.jpg 1536w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Untitled-design-1200x852.jpg 1200w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/Untitled-design.jpg 1747w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 85vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tekstu przybywa (2-3 zdania na stron\u0119), ale nadal ilustracje s\u0105 dominuj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 5<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"271\" height=\"300\" src=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/rsz_img_20200424_160806250_hdr-271x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-197\" srcset=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/rsz_img_20200424_160806250_hdr-271x300.jpg 271w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/rsz_img_20200424_160806250_hdr-768x851.jpg 768w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/rsz_img_20200424_160806250_hdr.jpg 924w\" sizes=\"auto, (max-width: 271px) 85vw, 271px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Niby na stronie tekstu wi\u0119cej, ale s\u0142u\u017cy on do czytania selektywnego, a nie ci\u0105g\u0142ego. Tak wygl\u0105daj\u0105 ksi\u0105\u017cki obja\u015bniaj\u0105ce \u015bwiat, kt\u00f3re podzielone s\u0105 na sekcje, np. otwieranymi okienkami. W praktyce czytasz po 1-2 zdania przy jednym temacie, ale nie przek\u0142adasz strony, czyli dziecko patrzy d\u0142u\u017cej na te same rysunki, przenosz\u0105c uwag\u0119 z miejsca na miejsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Etap 6<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-medium\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"213\" src=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/long-reads-300x213.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-198\" srcset=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/long-reads-300x213.jpg 300w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/long-reads-1024x727.jpg 1024w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/long-reads-768x545.jpg 768w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/long-reads-1536x1090.jpg 1536w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/long-reads-1200x852.jpg 1200w, https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/long-reads.jpg 1747w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 85vw, 300px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Tekst ro\u015bnie do ok. 6-8 zda\u0144 na stron\u0119, zajmuj\u0105c \u0107wier\u0107 kartki (wierszowane wi\u0119cej). Co ciekawe, liczba stron z tekstem mo\u017ce przekroczy\u0107 dwadzie\u015bcia.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3j syn na razie zatrzyma\u0142 si\u0119 na tym etapie, ale nie musz\u0119 dopowiada\u0107, co b\u0119dzie dalej, bo ju\u017c masz wyobra\u017cenie, jak ksi\u0105\u017cka ewoluuje \u2013 ro\u015bnie tekst, potem si\u0119 \u00f3w tekst komplikuje. Co wa\u017cne, dziecko czerpie zwykle z kilku etap\u00f3w naraz, doceniaj\u0105c zar\u00f3wno kr\u00f3tsze rymowanki, jak i d\u0142u\u017csze opowie\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie, znajdziesz ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re mimo zgodno\u015bci \u201etechnicznej\u201d z powy\u017cszymi opisami, s\u0105 zarezerwowane dla starszych dzieci, a nawet doros\u0142ych, bo wymagaj\u0105 bardziej zaawansowanych mo\u017cliwo\u015bci kognitywnych, tj. np. umiej\u0119tno\u015bci wyobra\u017cenia sobie, jak dzia\u0142a cz\u0142owiek i \u015bwiat (wbrew pozorom, nabywamy takie umiej\u0119tno\u015bci bardzo d\u0142ugo, do 6-7 r.\u017c.), a tak\u017ce znajomo\u015bci okre\u015blonych poj\u0119\u0107 czy zjawisk. O ile na to pierwsze nie mamy wp\u0142ywu (ale nadal nie jest to proces roz\u0142o\u017cony w czasie dok\u0142adnie tak samo u wszystkich, co chcia\u0142abym podkre\u015bli\u0107), to drugie ju\u017c bywa bardzo zr\u00f3\u017cnicowane w zale\u017cno\u015bci od do\u015bwiadczenia dziecka. Brzmi to skomplikowanie, wi\u0119c mo\u017ce uproszcz\u0119 na przyk\u0142adach.&nbsp; W ksi\u0105\u017ckach o psie Cliffordzie cz\u0119sto pojawia si\u0119 humor bazuj\u0105cy na tym, \u017ce kto\u015b wyci\u0105ga wnioski na podstawie tego, co wie, podczas gdy czytelnik widzi wi\u0119cej. Tymczasem m\u00f3j dwulatek jest przekonany, \u017ce ka\u017cdy wie dok\u0142adnie to samo, co on, nie jest wi\u0119c w stanie poj\u0105\u0107 dowcipu. I nic tego nie zmieni, nie wyt\u0142umacz\u0119 mu, jego m\u00f3zg musi sam opracowa\u0107 \u201eteori\u0119 (cudzego) umys\u0142u\u201d i ma na to jeszcze troch\u0119 czasu. Przyk\u0142ad do problemu drugiego: czytamy ostatnio ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra pos\u0142uguje si\u0119 s\u0142owami \u201eciecz\u201d i \u201egaz\u201d, ale tak si\u0119 sk\u0142ada, \u017ce wcze\u015bniej przeszli\u015bmy przez wielk\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 mojego syna do ksi\u0105\u017cki o nauce, kt\u00f3ra t\u0142umaczy\u0142a r\u00f3\u017cne stany skupienia na przyk\u0142adzie wody, a potem r\u00f3wnie\u017c ksi\u0105\u017ck\u0119 o pogodzie (obieg wody w przyrodzie, atmosfera), a tak\u017ce ksi\u0105\u017ck\u0119 o paliwach kopalnych i ich szkodliwo\u015bci dla planety \u2013 mamy wi\u0119c za sob\u0105 wiele cieczy i gaz\u00f3w u\u017cytych w wielu kontekstach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cz\u0119sto widujesz na ok\u0142adkach ksi\u0105\u017cek czy w r\u00f3\u017cnego rodzaju recenzjach oznaczenia wiekowe, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 Ci szybko si\u0119 zorientowa\u0107, dla jakiego dziecka dana pozycja zosta\u0142a stworzona. To przyjazny system wskaz\u00f3wek, kt\u00f3ry jednak nie uwzgl\u0119dnia faktu, \u017ce dzieci rozwijaj\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnym tempie, a z samych lektur mo\u017cna wyci\u0105ga\u0107 r\u00f3\u017cne rzeczy w zale\u017cno\u015bci od potrzeb czytelnik\u00f3w. Dlatego &hellip; <a href=\"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/?p=191\" class=\"more-link\">Continue reading<span class=\"screen-reader-text\"> &#8220;Jak ksi\u0105\u017cki \u201erosn\u0105\u201d razem z dzieckiem?&#8221;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-varia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=191"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":208,"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/191\/revisions\/208"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mothersinside.sto.ry.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}